Ενδεχομένως, το πολιτικό τοπίο, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, στους επόμενους μήνες να είναι εντελώς διαφορετικό. Οι ζυμώσεις είναι διαρκείς και έντονες, το παρασκήνιο οργιάζει, με τις σημερινές πολιτικές δυνάμεις να κοιτούν με ενδιαφέρον ή και αγωνία τη δρομολόγηση νέων πολιτικών σχηματισμών, που τείνουν να αναδιαμορφώσουν το πολιτικό σκηνικό.
Σε αυτό το πλαίσιο, αργά, αλλά με σταθερούς βηματισμούς προχωρά ο Αλέξης Τσίπρας το πολιτικό του σχέδιο, το οποίο περιλαμβάνει την ίδρυση νέου πολιτικού φορέα. Η παρουσίαση της Ιθάκης στη Θεσσαλονίκη, που μόνο για το βιβλίο του δεν έγινε συζήτηση, επιβεβαίωσε την κατεύθυνση, ακυρώνοντας ουσιαστικά τα ερωτηματικά που είχαν τεθεί τις τελευταίες ημέρες εξαιτίας, ίσως, των σχετικά χαμηλών δημοσκοπικών πτήσεων. Ο πρώην πρωθυπουργός στην ομιλία του περιορίστηκε στην αντιπαράθεσή του με τον Κ. Μητσοτάκη τόσο για την εξωτερική πολιτική, όσο και για ζητήματα που αφορούν το «επιτελικό κράτος», το αγροτικό ζήτημα, τη διαφθορά και τη δικαιοσύνη. Μίλησε για άλλη μια φορά για «νέο πατριωτισμό» και «εθνική πυξίδα», αναφέρθηκε στην ανάγκη ανασύνθεσης της «δημοκρατικής παράταξης», ενώ είπε «όχι στα μικρά και ανίσχυρα κόμματα του προοδευτικού χώρου…». Μια αναφορά και μόνο υπήρξε για το κόμμα Καρυστιανού, χωρίς, όμως, να την κατονομάσει, σημειώνοντας ότι ο τόπος δεν έχει ανάγκη από ένα ακόμα κόμμα διαμαρτυρίας.
Ας δούμε, όμως, τι δεν είπε ο Αλέξης Τσίπρας, καθώς έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν είπε ούτε μια φορά τη λέξη «Αριστερά» ή «αριστεροί πολίτες». Έμεινε στο «δημοκρατικοί» ή «προοδευτικοί». Απέφυγε να αναφερθεί στον ΣΥΡΙΖΑ. Κάθε φορά που μίλαγε για τα πεπραγμένα της κυβερνητικής θητείας 2015 – 2019, η αναφορά του ήταν «η κυβέρνηση μας» ή «έκανα», «κάναμε», λες και κυβερνούσε μια αόρατη δύναμη. Δεν είχε ούτε μια αναφορά σε ζητήματα οικολογίας και περιβάλλοντος, όπως και σε ζητήματα δικαιωμάτων, προσφυγικού κ.λπ.. Απέφυγε επιμελώς οποιαδήποτε αναφορά σε μέτωπο ή συνεργασία. Η πάλαι ποτέ αγαπημένη του «προοδευτική συμμαχία» αντικαταστάθηκε, όχι τυχαία ασφαλώς, από την «προοδευτική παράταξη». Ήταν, θα λέγαμε, μια ομιλία ενός ηγέτη του αντιδεξιού μετριοπαθούς Kέντρου και σε απόσταση από το αριστερό παρελθόν του. Εντέλει, ο Αλέξης Τσίπρας δεν εξέπληξε κανέναν. Παρότι δεν έριξε επιπλέον λάδι στη φωτιά του «Παλλάς», που κάποιοι το ερμηνεύουν ως διακριτική στροφή, δύσκολα θα βάλει νερό στο κρασί του σε σχέση με την άρνηση πολιτικής συμμαχιών. Η σύνθεση του πάνελ ήταν πράγματι από πολιτικά πρόσωπα (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά), τα οποία όμως συμμετείχαν ως μονάδες και σε πολιτική απόσταση από τα κόμματα τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Α. Στυλιανού, ο οποίος ήταν ένας από τους ομιλητές, αμέσως μετά την εκδήλωση έστειλε επιστολή αποχώρησης από τη Νέα Αριστερά.
Μήπως, όμως, ερμηνεύουμε τις πολιτικές προθέσεις του Αλέξη Τσίπρα βιαστικά ή αυθαίρετα; Ας αφήσουμε, λοιπόν στελέχη του «χώρου Τσίπρα» να μιλήσουν. Ο Θανάσης Καρτερός, γνωστός για τις στενές σχέσεις του με τον πρώην πρωθυπουργό, λίγες ημέρες πριν έγραψε σε κείμενό του. 1. «Μέτωπο με τις ηγεσίες των άλλων προοδευτικών κομμάτων δεν προβλέπεται». 2. «Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, αλλά η εμπειρία της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ είναι χρήσιμη». 3. «Οι σημερινοί κομματικοί σχηματισμοί στον προοδευτικό χώρο έχουν εξαντλήσει το όποιο πολιτικό τους κεφάλαιο». 4. «Οι προοδευτικοί πολίτες “από τα κάτω” να ξεπεράσουν τα αδύναμα και περίκλειστα σχήματα και να σχηματίσουν μια νέα πολιτική δύναμη, ικανή να νικήσει τον Μητσοτάκη…» 5. «Από τη ριζοσπαστική Αριστερά μέχρι το δημοκρατικό Κέντρο» 6. «Μέτωπο από τα θραύσματα του ΣΥΡΙΖΑ, με το ΠΑΣΟΚ και όποιο άλλο μικρότερο κόμμα καταρχάς είναι ουτοπικό».
Οι αναφορές αυτές, του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη, κυρίως όμως του Θ. Καρτερού, που, κατά κάποιο τρόπο, αποκωδικοποίησε τις πολιτικές προθέσεις του πρώτου, αναμφίβολα δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες στον πολιτικό σχεδιασμό του ΣΥΡΙΖΑ, που προσώρας εμμένει στη συνεδριακή γραμμή της σύγκλισης και της συνεργασίας των προοδευτικών δυνάμεων. Ο ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει σε όλους τους τόνους «ότι είναι ανοιχτός στον διάλογο με όλους και συμμετέχει θεσμικά στις διαδικασίες των άλλων κομμάτων». Μόνο που από την «Αμαλίας» τα νέα δεν είναι ενθαρρυντικά για αυτό το πολιτικό σχέδιο και το επόμενο διάστημα θα κληθεί ο ΣΥΡΙΖΑ να πάρει δύσκολες αποφάσεις. Ή θα δεχτεί, έστω και με βαριά καρδιά, ότι το πολιτικό του κεφάλαιο έχει εξαντληθεί, όπως του λέει ο Καρτερός, αλλά δεν βρίσκει σύμφωνο ένα σημαντικό μέρος του κόμματος ή θα υποχρεωθεί σε αλλαγή πλεύσης και σε άλλη στρατηγική. Έτσι κι αλλιώς η ιδέα του «μετώπου» έχει δεχτεί αρκετά πλήγματα, καθώς το ΠΑΣΟΚ εδώ και καιρό το απορρίπτει κατηγορηματικά, ενώ ο Ν. Ανδρουλάκης επανέφερε στο προσκήνιο το πάλαι ποτέ «ΠΑΣΟΚ και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις» ετοιμάζοντας διευρύνσεις, μάλλον παλαιάς κοπής.