Λούκα Κατσέλη: Μόνη λύση για πολιτική αποτελεσματικότητα η στρατηγική του «γαλάζιου ωκεανού»

Στο πρωτοποριακό τους βιβλίο με τίτλο «Blue Ocean Strategy: How to create uncontested market share and make the competition irrelevant» (Harvard Business School Press, 2005) οι συγγραφείς W.Chan Kim και Renee Mauborgne, μετά από εκτεταμένη έρευνα αποτίμησης των στρατηγικών που ακολούθησαν 30 επιχειρήσεις για να διευρύνουν το μερίδιο αγοράς τους, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μόνο στρατηγικές που κατέστησαν τους ανταγωνιστές τους ακίνδυνους επενδύοντας στη δημιουργία «νέας καινοτόμου αξίας» αποδείχτηκαν βιώσιμες και κερδοφόρες.

Οσες επιχειρήσεις αντίθετα προτίμησαν να συνεχίσουν να διεξάγουν τον αιματηρό πόλεμο μέχρι τελικής πτώσεως, σ’ έναν ωκεανό κόκκινου αίματος (Red Ocean Strategy), έγιναν ζημιογόνες και μη βιώσιμες.

Το ίδιο συμπέρασμα ισχύει και για το σημερινό πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα. Ο αιματηρός ανταγωνισμός των κομμάτων για την κατάκτηση μεγαλύτερου μεριδίου στην πολιτική αγορά, ενισχυόμενος από τα ΜΜΕ και τις δημοσκοπικές εταιρείες, έχει αποτέλεσμα την ιδιώτευση των πολιτών, την εντεινόμενη κρίση εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα και τα πολιτικά κόμματα, την υπονόμευση της δημοκρατίας και τέλος την ακύρωση της όποιας πολιτικής αποτελεσματικότητας.

Το συμπέρασμα αυτό είναι ιδιαίτερα επίκαιρο για τα υπάρχοντα κόμματα της αντιπολίτευσης –υπάρχοντα ή εκκολαπτόμενα– που στον βωμό ενός αιματηρού ανταγωνισμού σ’ έναν «ωκεανό κόκκινου αίματος» χάνουν όλο και περισσότερο αντί να κερδίζουν. Ποια είναι τα στοιχεία μιας εναλλακτικής «Στρατηγικής Γαλάζιου Ωκεανού» αν πραγματικός στόχος είναι η ανατροπή των σημερινών ζημιογόνων πολιτικών της κυβέρνησης προς όφελος των πολιτών και όχι η κατάκτηση ή διατήρηση μιας βουλευτικής έδρας; Μπορεί να επιτευχθεί «καινοτόμος πολιτική αξία» ; Η απάντηση είναι:

ΝΑΙ αν υπερβούμε όλοι μαζί τις παθογένειες του παρελθόντος και τις πολιτικές ή προσωπικές αντιπαραθέσεις τού χθες και εστιάσουμε την προσοχή μας στην πολιτική αποτελεσματικότητα υπέρ του δημοσίου συμφέροντος...

NAI, αν αγωνισθούμε για την ανάληψη της εκτελεστικής εξουσίας από μια προοδευτική κυβέρνηση που θα εξασφαλίσει τα εθνικά κυριαρχικά μας δικαιώματα, θα εγγυηθεί αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για τους πολλούς και όχι για τους λίγους, θα προωθήσει έναν βιώσιμο παραγωγικό μετασχηματισμό, θα προασπίσει το κράτος δικαίου και θα αξιολογηθεί αυστηρά για την αποτελεσματικότητα πολιτικών, τη διαφάνεια και την προστασία δημοκρατικών θεσμών στη διακυβέρνηση της χώρας.

ΝΑΙ αν αντιπαραταχθούμε και ακυρώσουμε στα μάτια του εκλογικού σώματος τις επικίνδυνες, αδιαφανείς, άδικες, κερδοσκοπικές και αντιδημοκρατικές πολιτικές της κυβέρνησης, προβάλλοντας, με επιχειρήματα και τεκμηρίωση, την εναλλακτική μας πρόταση για μια δημοκρατική, δίκαιη και ανθρωποκεντρική στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης.

ΝΑΙ αν στηρίξουμε μια στρατηγική συμπόρευσης κομμάτων και συλλογικοτήτων του προοδευτικού χώρου στη βάση ενός ελάχιστου κοινού επιχειρησιακού κυβερνητικού προγράμματος. Ούτως ή άλλως, αν το πολιτικό τοπίο δεν αλλάξει, τα κόμματα που θα είναι στη Βουλή θα πιεστούν να συνεργαστούν εφόσον δεν υπάρξει αυτοδυναμία της Ν.Δ... Γιατί να μη θέλουν και μπορούν να συνεργαστούν πριν από τις εκλογές με ελπίδα νίκης; Μπορείτε να φανταστείτε την εκλογική δυναμική πιθανής προσέγγισης και συνεργασίας κομμάτων -ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, ΜέΡΑ25, COSMOS- και συλλογικοτήτων, όπως ΠΡΑΤΤΩ, Κοινωνική Συμφωνία, με συμπόρευση και στήριξη του εγχειρήματος από εκκολαπτόμενα κόμματα, όπως αυτό του Αλέξη Τσίπρα;

ΝΑΙ αν υιοθετηθεί μια συμφωνημένη διαδικασία συγκρότησης ενιαίου ψηφοδελτίου της δημοκρατικής και προοδευτικής παράταξης που θα διεκδικήσει με αξιώσεις την κυβερνητική εξουσία, θα σεβασθεί την αυτονομία κάθε κόμματος/κινήματος/συλλογικότητας καθώς και τη θεμιτή φιλοδοξία ηγεσιών ή και στελεχών να διεκδικήσουν την αρχηγία και την ανάδειξή τους στην πρωθυπουργία της χώρας μετά από εκλογική νίκη...

Είναι εφικτός ένας τέτοιος φιλόδοξος στόχος;

NAI αν υιοθετηθεί η πρόταση που έχει κατατεθεί από καιρό με βασικά στοιχεία τα ακόλουθα:

Κάθοδος στις επόμενες εκλογές ενός συμπεριληπτικού σχήματος- αποκαλούμενου προς το παρόν ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ - με κατάθεση στον Αρειο Πάγο ενιαίου ψηφοδελτίου.

Η σύνταξη του ενιαίου ψηφοδελτίου μπορεί να γίνει είτε από τους προέδρους των συνεργαζόμενων κομμάτων και συλλογικοτήτων είτε, αν αυτό δεν καταστεί δυνατόν, από ανεξάρτητη ολιγομελή Συντονιστική Επιτροπή αποτελούμενη από 9-11 καταξιωμένα στελέχη που διαθέτουν αξιοπιστία και κύρος και δεν ανήκουν σήμερα σε υπάρχοντα κόμματα.

Τα στελέχη της Συντονιστικής Επιτροπής, που θα δεσμευθούν ότι δεν θα έχουν προσωπική ανάμειξη στην εκλογική διαδικασία, θα δράσουν ως διαμεσολαβητές και καταλύτες των εξελίξεων αναλαμβάνοντας την ευθύνη σύνταξης και κατάθεσης του ενιαίου ψηφοδελτίου. Για τη συγκρότηση του ψηφοδελτίου απευθύνουν πρόσκληση συνεργασίας σε κόμματα, κινήματα και συλλογικότητες του ευρύτερου δημοκρατικού και προοδευτικού χώρου. Η συμμετοχή ενός κόμματος ή συλλογικότητας στο ενιαίο ψηφοδέλτιο προϋποθέτει α) μη αυτόνομη κάθοδο του συνεργαζόμενου κόμματος στις εκλογές, β) υποβολή και κάθοδο υποψήφιων βουλευτών ανάλογα με συμφωνημένη ποσόστωση για κάθε κόμμα και γ) αποδοχή συμφωνημένου προγραμματικού κυβερνητικού προγράμματος.

Η Συντονιστική Επιτροπή συμπληρώνει τις υποψηφιότητες από τη δεξαμενή αξιόλογων, έμπειρων αλλά και άφθαρτων κοινωνικών στελεχών που είναι έτοιμοι να συμμετέχουν στον αγώνα...

Εφόσον προκύψει μια εκλογική παραταξιακή συγκρότηση και εγγραφούν μέλη στη ΣΥΜΠΡΑΞΗ, τότε, λίγο καιρό πριν από την προκήρυξη εκλογών, τα μέλη αναδεικνύουν, μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες, την ηγεσία της. Οι υποψήφιοι μπορεί να διεκδικήσουν την εκλογή τους ή να συμφωνήσουν σε δυαδικό σχήμα (άλλος πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας και υποψήφιος πρωθυπουργός και άλλος πρόεδρος κόμματος) ή και να προτείνουν τρίτο πρόσωπο...

Ολα τα παραπάνω είναι εφικτά:

• αν δεν συνεχισθούν οι φθοροποιοί κομματικοί ανταγωνισμοί, οι ανούσιες προσωπικές διενέξεις και καταγγελίες, o καταστροφικός ανταγωνισμός που βυθίζει τη χώρα σ’ έναν ματωμένο, κόκκινο ωκεανό...
• αν προτάξουμε για μια φορά την πολιτική αποτελεσματικότητα για το κοινό καλό,
• αν ακολουθήσουμε τη Στρατηγική για έναν Γαλάζιο Ωκεανό...

* Λούκα Κατσέλη: Ομοτ. καθηγήτρια ΕΚΠΑ, πρώην υπουργός